Một Chút Kiến Thức Về Công Nghệ Blockchain ( Công Nghệ Của Tương Lai )

Chắc hẳn bạn đã từng nghe hoặc thấy ở đâu đó nói về công nghệ Blockchain có thể là Facebook, không gian internet hoặc một nơi nào khác, đặc biệt ai hay xem chương trình shark tank sẽ được nghe rất nhiều về công nghệ blockchain. 

Vậy nó là gì và nó hoạt động như thế nào mà nhiều tổ chức doanh nghiệp hoặc cá nhân đều tin dùng nó, chúng ta cùng tìm hiểu nhé.

Blockchain là gì

Blockchain được xem là công nghệ lưu trữ thông tin tốt nhất hiện nay, với bất kỳ loại tài liệu nào cho dù đó là giao dịch tài chính, hồ sơ sức khỏe hay tài sản đất đai.

Theo kiểu truyền thống, những thông tin này thường được lưu trong quyển sổ cái và chỉ được một vài cá nhân hay tổ chức quản lý, do đó nó sẽ có thể dẫn tới sai phạm và không minh bạch, dễ bị đánh mất bởi sự cố bất ngờ và các hacker.

Vậy quyển sổ cái ở đây là gì

Như bạn đã biết trong một giao dịch tài chính để tạo tính minh bạch thường phải có bên thứ ba làm trung gian và bên thứ ba không ngoài ai khác đó là một ngân hàng A nào đó.

Và ngân hàng A muốn lưu trữ tất cả các giao dịch tài chính chắc chắn phải có một nơi để lưu trữ và ghi chép thông tin các giao dịch tài chính hằng ngày, và đó được gọi là quyển sổ cái. 

Hoặc là ông B sở hữu một mảnh đất C, sau đó ông B lại bán cho bà D nhưng được vài năm bà D đi nước ngoài lại sang nhượng mảnh đất này cho bà E. Cứ sau mỗi lần chuyển nhượng như vậy thì chủ sở hữu mảnh đất C đều được ghi nhận trong một quyển sổ riêng và sẽ được một tổ chức thứ ba quản lý.

Quản lý theo cách này liệu có an toàn không

Bạn biết đó để lưu trữ một khối lượng lớn giao dịch, thì ngân hàng A cần phải có một hệ thống máy chủ để lưu giữ và được đặt ở một nơi nhất định. Chính vì điều đó nếu chỉ cần một lỗ hổng nhỏ thì xem như đây là một món hàng ngon cho các Hacker để đánh sập và chiếm toàn bộ dữ liệu trong quyển sổ cái này 

Hoặc nơi chứa thông tin của mảnh đất C, xui rủi có động đất hoặc hỏa hoạn xảy ra thì xem như toàn bộ thông tin của mảnh đất sẽ bị mất vĩnh viễn, và sau này có kiện cáo xảy ra cũng rất khó để phán xử.

Nhưng trái lại một khi đã lưu trữ trên blockchain bạn sẽ không lo lắng cho điều đó, bởi vì một khi đã lưu trữ trên Blockchain, thông tin đó sẽ được công khai cho tất cả thành viên trong mạng lưới một cách minh bạch và chính xác  không thể sửa đổi, không bị đánh mất, nếu như có sự cố bất ngờ xảy ra thì vẫn có thể lấy lại một cách dễ dàng

Tại sao nó lại thần kỳ chúng ta cùng nhau đi tìm lời giải đáp nhé.

Như các bạn đã biết thì từ block ở đây có nghĩa khối, có nghĩa các thông tin mà bạn muốn lưu trữ sẽ được lưu trữ trong một khối và sau đó khối này sẽ được khóa lại bằng một thuật toán mã hóa, một khi đã khóa xong thì khối này sẽ không bao giờ chỉnh sửa được nữa, nó sẽ tồn tại mãi mãi và là một bằng chứng bất di bất dịch.

các khối sau khi được tạo ra sẽ liên kết với nhau trong thời gian thực thành một chuỗi dây xích vì vậy công nghệ blockchain còn được gọi là công nghệ chuỗi khối.

Và nếu như muốn sửa thông tin trong một khối nào đó bạn phải tạo ra một khối mới và kèm theo thông tin người chỉnh sửa và thời gian cụ thể.

Điều này sẽ tạo nên niềm tin tuyệt đối để những người không hề quen biết đều có thể thực hiện giao dịch và không cần thuê bên thứ ba trung gian, làm tiết kiệm chi phí và tiết kiệm thời gian.

Không giống như kiểu truyền thống là thông tin được lưu trữ trong một sổ cái tập trung, do một tổ chức quản lý.

Blockchain sẽ tạo ra sổ cái phân tán, có nghĩa là tất cả thành viên trong mạng lưới đều có được một bản sao chép quyển sổ cái như bản gốc, và mỗi thành viên đều được xem như một nút là một máy chủ trong mạng lưới đó
Do đó khi có sự cố xảy ra tại một nút thì sau đó nút này có thể lấy lại dễ dàng bằng cách sao chép từ các nút khác trong hệ thống.

Và nó minh bạch ra sao

Blockchain sử dụng đồng thuận phi tập trung để làm cơ sở, có nghĩa là một khối mới chỉ được tạo ra trong chuỗi khi tất cả các nút trong mạng lưới đều đồng ý,

Vậy dấu hiệu nào để các nút có thể nhận biết để xác nhận đồng ý làm cơ sở hình thành khối mới :

Giải câu đố mật mã: Tất cả các nút trong hệ thống đều cố gắng giải câu đố này nhưng chỉ có một nút giải ra đầu tiên và sau đó nút này sẽ chia sẻ cho các nút còn lại trong hệ thống.

Kiểm chứng: Sau đó các nút sẽ kiểm chứng các kết quả với nhau, nếu tất cả đều đúng thì khối mới sẽ được hình thành. Điều này chứng tỏ blockchain minh bạch một cách đáng tin cậy và các Robot của các hacker khó có thể làm được

Để hiểu rõ hơn chúng ta cùng quay trở lại với mảnh đất C

Đầu tiên ông B sở hữu mảnh đất này vào năm 1990, tại thời điểm này Blockchain sẽ tạo ra một khối chứng minh ông C là người sở hữu

Sau đó ông B bán mảnh đất này cho bà D vào năm 2000, lúc này tất cả các nút trong hệ thống đồng ý một khối mới sẽ sinh ra với thông tin là bà D là chủ sở hữu mới và được ghi vào hồ sơ tổng

Vào năm 2010 bà D vì có kế hoạch sang nước ngoài định cư nên đã bán cho bà E, cũng như vậy các nút đều được thông qua và khối mới được hình thành với thông tin bà E là chủ sở hữu mới.

Nhưng sau đó bà D mất ở nước ngoài và con bà D không biết mẹ mình đã bán mảnh đất này nên đã kiện bà E.

Lúc này bà E chỉ cần mở hồ sơ tổng đã được lưu trên Blockchain đã chứng minh được rõ chứng cứ mà D đã bán cho mình vào năm 2010 một cách minh bạch và rõ ràng.

và các bạn cũng có thể thấy bà E không cần phải thuê luật sư hay ra tòa án để phân giải làm tiết kiệm chi phí và thời gian cho cả đôi bên.

Và tới đây chắc chắn bạn sẽ thắc mắc nếu hacker chỉ cần vào được một vài nút trong hệ thống để chiếm đoạt mảnh đất C thì sao.

Câu trả lời là có thể nhưng rất khó bởi vì để làm được điều đó thì các hacker phải chiếm được 51% của hệ thống, để làm được điều này thì các hacker phải tốn rất nhiều tiền bạc và công sức, và để chiếm được 51% này hacker phải phá vỡ cấu trúc của Blockchain.

Cấu Trúc Như Sau

Gồm 4 thành phần

Mã Băm: Đây là mã số đại diện riêng một khối được xem như là một số chứng minh thư của khối đấy và nó đảm bảo sẽ không bị trùng với bất kỳ khối nào khác trong chuỗi, mã số này được tạo ra từ thuật toán băm

Dữ liệu giao dịch: là một đoạn văn bản hay file dữ liệu bất kỳ và đây chính là nội dung giao dịch quan trọng cần được lưu trữ

Dấu thời gian: Đây là mốc thời gian của khối được tạo ra và có độ chính xác tới một phần nghìn Giây

Mã của khối trước: Đây chính là kỹ thuật liên kết các khối lại với nhau thành một chuỗi mà không có cách nào phá hủy liên kết này được đây chính là mã số băm của khối đứng ngay trước khối này hay còn gọi là mã của khối cha.

Phương thức liên kết của các khối:

Chẳng hạn như trong một chuỗi blockchain có 99 khối được liên kết với nhau, và 99 khối này được nối bằng cách: 

 Khối 2 sẽ chứa mã của khối 1, khối 3 sẽ chứa mã khối 2, lần lượt nối như vậy cho đến khối 99

Quay lại ví dụ trên, nếu hacker muốn phá vỡ cấu trúc để chiếm giữ 51% thì phải sửa từng khối một (có nghĩa là sửa từ khối thứ 2 cho đến khối thứ 99), và một điều nữa Blockchain sử dụng phi tập trung để làm cơ sở, cho nên muốn làm được điều này hacker phải thay đổi từng nút trong mạng lưới bởi vì cùng một dữ liệu sao chép nhưng hàm băm của từng nút trong hệ thống sẽ khác nhau ( nó giống như bạn sao chép một file bất kỳ nào thành 2 bản nhưng để chứa trong một Folder thì tên của nó phải khác nhau )

Điều này rất khó có thể xảy ra và phải nói là không thể, đây cũng là một chứng chỉ an toàn của Blockchain.

Vậy nếu sử dụng công nghệ Blockchain thì tất cả mọi người trong hệ thống đều đọc được, chính vì vậy sẽ có người cho rằng nó sẽ không bí mật, nhưng bạn hãy yên tâm. 

Blockchain đã sử dụng mã hóa khóa công khai, có nghĩa là cặp khóa công khai - bí mật ( RSA ).

Chẳng hạn như anh Tèo gửi cho anh Tủn hợp đồng với nội dung “ Tèo cho Tủn vay 500$ “ 

nhưng Tủn muốn Tèo ký tên với hợp đồng trước khi gửi cho Tủn, để chứng minh số tiền này là Tèo cho vay chứ không phải một ai khác

Và để bí mật được hợp đồng này, Tủn sẽ tạo ra một cặp khóa công khai và bí mật, Tủn gửi mã khóa công khai cho Tèo và sau đó Tèo dùng khóa này để mã hóa hợp đồng trước khi gửi. 

Sau khi mã hóa các nút chỉ thấy được những ký tự của mã hóa, nhưng khi Tủn nhận được Tủn sẽ dùng khóa bí mật để mở với nội dung hợp đồng và chữ ký của Tèo.

Vậy với những tính năng như vậy, công nghệ Blockchain có những ứng dụng cụ thể nào.

Tiền điện tử

Như đã nói ở trên công nghệ block chain là công nghệ chuỗi khối, an toàn và hoàn toàn minh bạch do đó chúng ta có thể dựa vào nó để thực hiện giao dịch thanh toán giữa hai bên mà không cần bên thứ ba chứng thực.

Và minh chứng cho việc đó, chính là đồng bitcoin, Hiện nay đồng tiền điện tử bitcoin có thể được sử dụng để trao đổi các sản phẩm ѵà dịch vụ, giống như đồng đô la Mỹ (USD), Euro (EUR), đồng nhân dân tệ Trung Quốc (CNY) ѵà các loại tiền tệ c̠ủa̠ các quốc gia khác  

Và để theo dõi số lượng Bitcoin mà mỗi người sở hữu trong các tài khoản ѵà theo dõi các giao dịch thì chúng ta phải cần đến một cuốn sổ kế toán, trong trường hợp này nó chính Ɩà blockchain tạo ra Ɩà một tệp kỹ thuật số theo dõi tất cả các giao dịch Bitcoin.

Tệp sổ cái này không được lưu trữ trong một máy chủ trung tâm như trong một ngân hàng hoặc trong một trung tâm dữ liệu mà ngược lại nó được phân phối trên toàn thế giới thông qua một mạng lưới các máy tính ngang hàng với vai trò lưu trữ dữ liệu ѵà thực thi các tính toán. Mỗi máy tính này đại diện cho một “nút” của mạng lưới blockchain ѵà mỗi nút đều có một bản sao của tệp sổ cái này.

Chẳng hạn như Nếu Tèo muốn gửi Bitcoin cho Tủn để thanh toán cho việc mua một chiếc xe hơi và giá của chiếc xe hơi này khoản 10 bitcoin, anh ta sẽ phải phát một thông báo tới mạng lưới ѵà cho biết số lượng Bitcoin trong tài khoản của mình sẽ giảm 10 Bitcoin ѵà số lượng Bitcoin trong tài khoản của Tủn sẽ tăng lên tương ứng. Mỗi nút trong mạng luới sẽ nhận được thông báo về giao dịch này và sau đó giao dịch được yêu cầu ѵào bản sao sổ cái kế toán của họ, và cuối cùng số dư tài khoản c̠ủa̠ cả hai bên đều được cập nhật.

Hợp đồng thông minh

Được viết bằng code dựa trên nền tảng blockchain với các tập lệnh: IF, THIS, THEN, THAT cho phép các bên tham gia trao đổi tài sản, dịch vụ, cổ phiếu một cách minh bạch không cần bên thứ ba làm chứng.

Vì là code được cài sẵn nên hợp đồng thông minh có thể tự thực thi mọi thứ khi mọi điều kiện đã đạt đủ.

Chẳng hạn như, Tèo bán cho Tủn một Laptop và trả bằng một loại tiền ảo. Lúc này Tèo và Tủn sẽ lập một hợp đồng với điều khoản chỉ khi nào tủn nhận được Laptop và Tèo nhận được Tiền vào một ngày cụ thể nào đó thì mã khóa mở laptop mới được mở.

Nhưng do vì quên nên Tủn đã trót chuyển tiền trước, nhưng với hợp đồng thông minh hệ thống blockchain sẽ giữ lại và chỉ khi nào Tèo giao laptop như đúng lịch hẹn thì số tiền đó mới được chuyển qua cho Tèo.

Sau khi mọi thứ đã hoàn thành thì hợp đồng tự hủy và code trong đó không bao giờ bị bất cứ Tèo hay Tủn sửa mà bên còn lại không biết.

Với những tiện ích như vậy blockchain thực sự đang là một công nghệ mà các công ty lớn các tập đoàn đa quốc gia đang xây dựng để tạo ra mạng lưới cho riêng mình, và rất có thể trong tương lai đây là một công nghệ giúp tạo ra một mạng lưới giao dịch minh bạch, an toàn và tiết kiệm cho thế giới.